امنیت زیست محیطی

یاداشت

حمید رضا اکبری

چندی پیش جلسه ای در باب امنیت زیست محیطی در استان برگزار گردید که جادار گفتمانی چند در این خصوص بیان کنیم .

در ادبیات سیاسی جهان، امنیت همواره با واژه «قدرت» همراه بوده است؛ قدرت نظامی برای بازدارندگی، قدرت سیاسی برای حفظ حاکمیت و قدرت اقتصادی برای تأمین سلاح. اما در دنیای پرشتاب و بی‌ثبات امروز، این نگاه تک‌بعدی دیگر پاسخگوی نیازهای یک جامعه برای بقا نیست. آنچه امروز برای بقای تمدن‌های مدرن ضروری به نظر می رسد نه «امنیت گذرا»، بلکه «امنیت پایدار» است.و اما مخاطب ما باید خوب بداند که امنیت پایدار برخلاف امنیتی که بر «جلوگیری از وقوع حادثه» تمرکز دارد، بر «تاب‌آوری در برابر حادثه» استوار است. در واقع، امنیت پایدار یعنی جامعه‌ای که اگر با شوک اقتصادی، بحران زیست‌محیطی یا هجمه سایبری روبرو شد، دچار فروپاشی نشود و بتواند خود را در کمترین زمان ممکن بازسازی کند.و این همان نکته مهم می باشد که جامعه ای موفق خواهد بود که چنین باشد .امروزه همگان خوب میدانیم که تهدیدات از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته‌است .یک ویروس میکروسکوپی می‌تواند اقتصاد جهانی را فلج کند، یک الگوریتم در فضای مجازی می‌تواند با پخش اخبار جعلی، بافت اجتماعی یک ملت را از درون متلاشی کند، و تغییرات اقلیمی می‌تواند مهاجرت‌های میلیونی و درگیری بر سر منابع آب را رقم به دنبال داشته باشد . این یعنی امنیت امروز، پیوندی ناگسستنی با سلامت محیط‌زیست، سلامت روان جامعه و پایداری فضای دیجیتال دارد.
حال چه کنیم که به این تاب آوری برسیم و جامعه را مصون نگاه داریم .حال برای رسیدن به این سطح از امنیت، جامعه پیرامون ما نیازمند تمرکز بر محورهای ذیل می باشد.
**عدالت اجتماعی**؛ چرا که شکاف‌های طبقاتی عمیق، بزرگترین عامل تضعیف اعتماد عمومی و ایجاد ناامنی داخلی هستند.
تنوع‌بخشی به زیرساخت‌ها**؛ از اقتصاد گرفته تا منابع انرژی، وابستگی بیش از حد به یک مدل واحد، جامعه را در برابر تکانه‌های ناگهانی آسیب‌پذیر می‌کند.
**سرمایه‌گذاری بر دانش و تکنولوژی**؛ در عصر اطلاعات، سواد دیجیتال و امنیت سایبری، سنگرهای جدید دفاع از میهن هستند. در هر صورت باید بدانیم امنیت پایدار یک مقصد نیست، بلکه یک «فرآیند مداوم» است. ما نباید تنها به دنبال ساختن دیوارهای بلند باشیم؛ بلکه باید به دنبال ساختن جامعه‌ای باشیم که با داشتن عدالت، دانش و تنوع، بتواند در برابر طوفان‌های پیش‌بینی‌ناپذیر آینده، همچنان ایستاده باقی بماند. امنیت واقعی، در قدرتِ بازسازی جامعه نهفته است، نه تنها در قدرتِ بازدارندگی آن.پس امنیت زیست محیطی
هرگز فراموش نباید شود.