بیارجمند، گنجینه‌ای که در پسِ غبارِ فراموشی نمانده است

یاداشتی کوتاه به مناسبت ثبت ملی روستا قلعه بالا بخش بیارجمند شهرستان شاهرود

بیارجمند، سرزمینی که نامش با شکوهِ «توران» گره خورده، بیش از آنکه یک نقطه جغرافیایی بر نقشه استان سمنان باشد، یک «روایت» است. روایتی که اگر درست بازگو شود، می‌تواند جان‌مایه توسعه‌ای پایدار برای مردمان این دیار باشد. اما افسوس که سال‌هاست ما بیارجمند را تنها از دریچه آمار و ارقامِ کم‌آبی یا محرومیت دیده و نگریسته‌ایم و از «روحِ مکان» غافل مانده‌ایم.

بیارجمند بیش از آنکه نیازمندِ پروژه‌های پرهزینه عمرانی باشد، به «بازخوانیِ هویت» نیاز دارد. توسعه‌‌ای که از درون نجوشد، همچون بنایی است که بر شن‌های کویرِ توران ساخته شده باشد؛ لرزان و ناپایدار.

گردشگر امروز، نه به دنبال هتل‌های پنج‌ستاره در ناکجاآباد، که به دنبال «تجربه» است. او می‌خواهد بداند پشت این دیوارهای کاه‌گلی چه قصه‌هایی نهفته است؟ می‌خواهد با طعمِ فتیرِ محلی، تاریخِ یک سفره را بچشد؛ می‌خواهد زیر آسمان کویرِ بیارجمند، به ستاره‌هایی خیره شود که گویی در دسترس‌اند.
بیارجمند مملو از این «روایت‌های ناگفته» است
از قصه‌های کهنِ کوچ‌نشینان و دامداران توران که با حیات‌وحش این منطقه هم‌زیستی کرده‌اند.
از دانش بومیِ مدیریت آب که نیاکان ما در این اقلیمِ خشک برای زنده ماندن به کار می‌بستند.
از معماریِ متواضع و هم‌ساز با طبیعت که امروز، گمشده‌ی شهرهای مدرن ماست.
بیارجمند نمی‌تواند تنها منتظر اعتبارات دولتی بماند. توسعه، پیش از آنکه در ساختمان های دولتی رقم بخورد، در «ذهنیتِ» ما رقم می‌خورد. زمان آن رسیده که ما، اهالی، جوانان، فرهنگیان و دغدغه‌مندانِ این خطه، خود به «روایت‌گرانِ بیارجمند» تبدیل شویم.
بیایید «روایت‌های بیارجمند» را آغاز کنیم. هر کسی که دلی در گرو این خاک دارد، می‌تواند سفیر این هویت باشد:
۱. از زیبایی‌های بکر، از خاطرات قدیمی، و از آداب فراموش‌شده بنویسید.
۲. درهای خانه‌های قدیمی را به رویِ مهمانان باز کنید و روایت‌هایتان را برایشان بگویید.
۳. محصولات بومی‌تان را نه به عنوان کالا، بلکه به عنوان «پاره‌ای از فرهنگِ بیارجمند» معرفی کنید.
و آخر اینکه :
گردشگریِ پایدار، یعنی «کسب درآمد» بدون «فروشِ هویت». ما نباید بیارجمند را به شهر بازی برای مسافران عبوری تبدیل کنیم؛ ما باید بیارجمند را به «مقصد»ی تبدیل کنیم که هر کس یک بار به آن سفر کرد، بخشی از جانش را در کویرِ توران جا بگذارد و با خاطره‌ای از اصالت، بازگردد.
توسعه‌ی بیارجمند، در دست‌های ماست؛ اگر روایت‌هایمان را با افتخار بلند بگوییم.