بازار ده فرصتی تازه برای شکوفایی اقتصاد روستایی کشور

بازارده؛ فرصتی تازه برای شکوفایی اقتصاد روستا و معرفی دسترنج تولیدکنندگان یاداشت : حمیدرضا اکبری کارشناس مطالعات اقتصادی و اجتماعی وقتی محصولات روستایی از مرزهای جغرافیایی عبور میکنند و به بازارهای بزرگتر راه مییابند چندی پیش نرم افزار بازده حاصل سالها تلاش دوستانی در نمایشگاه دستاوردهای روستایی معاونت توسعه روستایی ریاست جمهوری به بهره برداری
بازارده؛ فرصتی تازه برای شکوفایی اقتصاد روستا و معرفی دسترنج تولیدکنندگان
یاداشت : حمیدرضا اکبری کارشناس مطالعات اقتصادی و اجتماعی
وقتی محصولات روستایی از مرزهای جغرافیایی عبور میکنند و به بازارهای بزرگتر راه مییابند
چندی پیش نرم افزار بازده حاصل سالها تلاش دوستانی در نمایشگاه دستاوردهای روستایی معاونت توسعه روستایی ریاست جمهوری به بهره برداری رسید . از این روی برآن داشت مرا که راجع به اهمیت این موضوع یاداشتی تهیه و منتشر کنم که با هم می خوانیم.
روستا همیشه یکی از مهمترین پایگاههای تولید، کار و تلاش در کشور ما بوده است. بخش قابل توجهی از محصولات غذایی، کشاورزی، صنایعدستی و تولیدات خانگی که در زندگی روزمره مردم مورد استفاده قرار میگیرد، حاصل زحمت مردان و زنان پرتلاشی است که در روستاها زندگی میکنند. با این حال، یکی از مشکلات اساسی تولیدکنندگان روستایی، نداشتن بازار مناسب برای معرفی و عرضه محصولاتشان است؛ مشکلی که گاهی باعث میشود محصولی باکیفیت و ارزشمند، تنها به دلیل نداشتن امکان بازاریابی و فروش، آنطور که شایسته است مورد توجه قرار نگیرد.
در بسیاری از روستاها، کشاورزی زحمتکش محصولی باکیفیت تولید میکند، بانویی هنرمند با دستان خود صنایعدستی میسازد، خانوادهای به تولید عسل، لبنیات، نان محلی، ترشیجات، مربا و فرآوردههای خانگی مشغول است و جوانی با انگیزه تلاش میکند کسبوکاری کوچک راهاندازی کند. اما سؤال اینجاست که این تولیدات چگونه باید به دست مصرفکنندگان برسند؟ چگونه باید از ظرفیتهای فراوان روستاها استفاده کرد و اجازه نداد دسترنج تولیدکنندگان به دلیل نبود بازار مناسب، ناشناخته باقی بماند؟
به اعتقاد من، یکی از پاسخهای ارزشمند به این نیاز، استفاده از ظرفیت پلتفرم «بازارده» است.
بازارده؛ بازاری برای دیدهشدن روستا
بازارده را باید فراتر از یک فضای معمولی خریدوفروش دید. این پلتفرم فرصتی برای معرفی و عرضه محصولات روستایی است؛ بستری که میتواند میان تولیدکنندهای که در یک روستای دورافتاده فعالیت میکند و مصرفکنندهای که در شهرهای بزرگ زندگی میکند، ارتباط برقرار کند.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم بسیاری از تولیدکنندگان روستایی نه توانایی راهاندازی فروشگاه مستقل دارند، نه امکانات تبلیغاتی گسترده در اختیارشان است و نه همیشه به شبکههای توزیع و فروش دسترسی دارند. در چنین شرایطی، یک بازار دیجیتال تخصصی میتواند مسیر تازهای پیش روی آنان قرار دهد.
محصولات روستایی نیز تنها به محصولات کشاورزی محدود نمیشوند. انواع میوه و سبزی، خشکبار، حبوبات، برنج، عسل، گیاهان دارویی، لبنیات، فرآوردههای دامی، نان و شیرینیهای محلی، محصولات خانگی، صنایعدستی، دستبافتهها، محصولات چوبی و هنرهای سنتی، همگی بخشی از سرمایه اقتصادی و فرهنگی روستاهای کشور هستند.
هر منطقهای محصول و ویژگی خاص خود را دارد. گاهی یک محصول محلی که در یک روستا بهسادگی تولید میشود، در شهری دیگر مشتریان فراوانی دارد؛ اما چون راه ارتباطی مناسبی میان تولیدکننده و خریدار وجود ندارد، این ظرفیت به فرصت اقتصادی تبدیل نمیشود.
بازارده میتواند در معرفی این ظرفیتها نقش مؤثری ایفا کند و به تولیدکنندگان کمک کند محصولات خود را از محدوده جغرافیایی محل زندگیشان فراتر ببرند.
نگاهی به تجربه کشورهای دیگر؛ چرا بازارهای روستایی دیجیتال اهمیت پیدا کردهاند؟
اگر بخواهیم اهمیت چنین پلتفرمهایی را بهتر درک کنیم، بد نیست نگاهی به تجربه کشورهای دیگر داشته باشیم. امروزه در بسیاری از کشورها، موضوع فروش مستقیم محصولات کشاورزی و محلی از طریق بسترهای دیجیتال مورد توجه قرار گرفته است.
در فرانسه، پلتفرمی با نام «La Ruche qui dit Oui» فعالیت میکند که هدف آن ارتباط مستقیم میان کشاورزان و مصرفکنندگان محصولات محلی است. در این مدل، تولیدکنندگان محصولات خود را معرفی میکنند، مردم سفارش میدهند و محصولات از طریق مراکز مشخص محلی به دست خریداران میرسد. نکته جالب این تجربه آن است که موضوع تنها فروش اینترنتی نیست؛ بلکه ایجاد ارتباط میان مردم و تولیدکنندگان منطقه و تقویت بازارهای محلی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
در هند نیز تجربه قابل توجهی وجود دارد. پلتفرم دولتی «eSaras» با هدف کمک به فروش محصولات گروههای خودیار زنان و تولیدکنندگان روستایی ایجاد شده است. این سامانه به زنان تولیدکننده، گروههای محلی و فعالان صنایعدستی امکان میدهد محصولات خود را در فضای دیجیتال معرفی کنند و به بازارهای گستردهتری دسترسی داشته باشند. دولت هند در کنار این بستر، از آموزش، بازاریابی و امکانات توزیع نیز حمایت کرده است.
این تجربهها نشان میدهد که کشورهای دیگر نیز به این نتیجه رسیدهاند که برای رونق اقتصاد روستا، تنها افزایش تولید کافی نیست؛ بلکه باید برای فروش، معرفی و بازاریابی
حمید رضا اکبری: محصولات نیز برنامهریزی کرد.
به باور من، بازارده نیز میتواند با توجه به ظرفیتهای گسترده روستاهای ایران، در همین مسیر گام بردارد. البته هر کشور شرایط و ساختار اقتصادی خاص خود را دارد و قرار نیست الگوی خارجی عیناً در کشور ما اجرا شود؛ بلکه باید از تجربههای موفق برای تقویت ظرفیتهای بومی استفاده کرد.
آنچه اهمیت دارد، اصل موضوع است: تولیدکننده روستایی نباید برای پیدا کردن مشتری و معرفی محصول خود تنها بماند.
نقش زنان و جوانان روستایی در این حرکت اقتصادی
یکی از موضوعاتی که نباید از آن غافل شد، نقش زنان روستایی است. بسیاری از بانوان در روستاها با وجود مسئولیتهای خانوادگی، به تولید محصولات غذایی، صنایعدستی، گلیمبافی، قالیبافی، عروسکهای بومی، محصولات سنتی و فعالیتهای خانگی مشغول هستند.
این فعالیتها علاوه بر کمک به اقتصاد خانواده، بخشی از فرهنگ و هویت هر منطقه را نیز حفظ میکنند. اگر این بانوان بتوانند تولیدات خود را در بازاری گستردهتر معرفی کنند، فرصت افزایش درآمد و استقلال اقتصادی بیشتری خواهند داشت.
از سوی دیگر، جوانان روستایی نیز میتوانند با استفاده از فناوری و فضای دیجیتال، در زمینه معرفی محصولات، عکاسی، بستهبندی، بازاریابی و مدیریت فروش فعالیت کنند. این موضوع حتی میتواند به ایجاد مشاغل جدید در خود روستا منجر شود.
نباید فراموش کنیم که یکی از دلایل مهاجرت جوانان از روستاها، محدود بودن فرصتهای اقتصادی است. هر اقدامی که بتواند زمینه درآمدزایی و اشتغال پایدار را در روستا تقویت کند، در واقع گامی برای جلوگیری از مهاجرت و حفظ جمعیت روستایی خواهد بود.
انتظار از مدیران امور روستایی استانداریها؛ معرفی بازارده را جدی بگیریم
در این میان، به نظر من یکی از مهمترین موضوعات، نقش مدیران کل امور روستایی و شوراهای استانداریها در معرفی و توسعه ظرفیت پلتفرم بازارده است.
مدیران امور روستایی استانداریها به دلیل ارتباط مستقیم با فرمانداریها، بخشداریها، دهیاریها و شوراهای اسلامی روستاها، جایگاه مناسبی برای اطلاعرسانی و معرفی فرصتهای اقتصادی جدید دارند. این عزیزان میتوانند با یک برنامهریزی منسجم، بازارده را به یکی از موضوعات قابل توجه در برنامههای توسعه اقتصادی روستاها تبدیل کنند.
پیشنهاد من این است که مدیران امور روستایی استانداریها، معرفی این پلتفرم را در دستور کار خود قرار دهند و از ظرفیت فرمانداران، بخشداران، دهیاران و شوراهای اسلامی روستاها برای آشنایی تولیدکنندگان با این امکان استفاده کنند.
چه خوب است در هر شهرستان، جلسهای با حضور دهیاران، تولیدکنندگان محلی، زنان کارآفرین، تعاونیهای روستایی و صاحبان مشاغل خانگی برگزار شود و امکانات بازارده به زبان ساده برای آنان توضیح داده شود.
بسیاری از تولیدکنندگان روستایی ممکن است حتی از وجود چنین فرصتی اطلاع نداشته باشند. بنابراین وظیفه مسئولان تنها فراهم کردن امکانات نیست؛ گاهی مهمتر از آن، رساندن خبر یک فرصت به گوش کسانی است که بیش از همه به آن نیاز دارند.
دهیاران میتوانند تولیدکنندگان فعال روستای خود را شناسایی کنند، محصولات شاخص هر منطقه را معرفی کنند و زمینه آشنایی آنان با بازارده را فراهم آورند. بخشداریها نیز میتوانند این موضوع را در نشستهای مرتبط با توسعه روستایی دنبال کنند.
همچنین پیشنهاد میکنم استانداریها با همکاری مجموعه بازارده، دورههای آموزشی کوتاهمدتی برای تولیدکنندگان برگزار کنند تا آنان با نحوه معرفی محصول، عکاسی مناسب، قیمتگذاری، بستهبندی، ثبت سفارش و شیوه عرضه آشنا شوند.
اگر چنین برنامهای به شکل منظم و با پیگیری مسئولان انجام شود، بازارده میتواند به فرصتی فراگیرتر برای روستاهای مختلف تبدیل شود.
البته حمایت از این مسیر نباید صرفاً به معرفی اولیه محدود بماند. پیگیری مشکلات فروشندگان، کمک به استانداردسازی محصولات غذایی، تسهیل ارسال سفارشها، آموزش بازاریابی و فراهم کردن امکان اعتمادسازی میان خریدار و تولیدکننده نیز ضروری است.
به اعتقاد من، حتی میتوان در آینده با همکاری استانداریها و دستگاههای مرتبط، فهرستی از محصولات شاخص هر شهرستان تهیه کرد و از طریق بازارده زمینه معرفی بهتر آنها را فراهم آورد. هر شهرستان و هر روستا میتواند با محصولات خاص خود به یک ظرفیت اقتصادی تبدیل شود.
بازارده و ضرورت توجه به عدالت اقتصادی
یکی دیگر از جنبههای مهم این حرکت، توجه به اقشار کمتر برخوردار و افرادی است که با وجود استعداد و توانایی، امکان حضور مؤثر در بازار کار را کمتر در اختیار دارند.
در این زمینه، توجه به افراد دارای معلولیت و فراهم کردن فرصت عرضه تولیدات آنان اهمیت ویژهای دارد. همکاری و تعامل مجموعههای اقتصادی با نهادهای حمایتی، از جمله سازمان بهزیستی، میتواند زمینه توانمندسازی اقتصادی این افراد را تقویت کند.
در واقع، توسعه اقتصادی زمانی ارزشمندتر است که ف
حمید رضا اکبری: رصتها تنها در اختیار گروهی محدود قرار نگیرد و همه افراد، متناسب با تواناییهای خود، امکان مشارکت در تولید و فعالیت اقتصادی داشته باشند.
چرا باید از تولیدات روستایی خرید کنیم؟
موضوع دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد، فرهنگ خرید محصولات محلی است. همانطور که از تولیدکنندگان انتظار داریم کیفیت محصولات خود را حفظ کنند و برای عرضه مناسب تلاش کنند، ما مصرفکنندگان نیز باید نگاه جدیتری به خرید تولیدات بومی داشته باشیم.
وقتی یک خانواده محصول روستایی خریداری میکند، در حقیقت به چرخه تولید و اشتغال یک خانواده دیگر کمک کرده است. این خرید ممکن است برای مصرفکننده یک انتخاب ساده باشد، اما برای تولیدکننده روستایی میتواند به معنای درآمد بیشتر، ادامه فعالیت و امید به آینده باشد.
حمایت از محصولات روستایی فقط یک شعار نیست؛ باید در رفتار اقتصادی ما نیز دیده شود.
سخنی با مسئولان و دستاندرکاران بازارده
در پایان، لازم میدانم از مدیران، مسئولان، طراحان و تمامی دستاندرکاران مجموعه بازارده صمیمانه تشکر و قدردانی کنم.
راهاندازی و توسعه بستری که میتواند برای معرفی و عرضه محصولات روستایی مورد استفاده قرار گیرد، اقدامی ارزشمند و قابل احترام است. بهویژه در شرایطی که بسیاری از تولیدکنندگان کوچک برای پیدا کردن بازار مناسب با دشواری روبهرو هستند، توجه به این موضوع اهمیت بیشتری پیدا میکند.
امیدوارم مدیران این مجموعه با جدیت بیشتری مسیر توسعه بازارده را دنبال کنند، ارتباط خود را با دستگاههای اجرایی و نهادهای مرتبط گسترش دهند و برای جذب تولیدکنندگان بیشتر از مناطق مختلف کشور برنامهریزی کنند.
همچنین امیدوارم مدیران امور روستایی استانداریها، این پلتفرم را بهعنوان یک فرصت قابل استفاده برای اقتصاد روستاها بشناسند و در معرفی آن به دهیاریها، بخشداریها و تولیدکنندگان پیشقدم شوند.
به باور من، اگر دست به دست هم بدهیم، میتوانیم کاری کنیم که محصولات یک روستای کوچک نیز در بازارهای بزرگتر دیده شوند و حاصل تلاش یک خانواده روستایی، به جای ماندن در انبار یا فروش با دشواری، مشتریان خود را پیدا کند.
روستاهای ما سرشار از ظرفیتهای ناشناختهاند. آنچه نیاز داریم، نگاه حمایتی، برنامهریزی درست و ایجاد ارتباط میان تولیدکننده و بازار است.
بازارده میتواند یکی از فرصتهای ارزشمند در این مسیر باشد؛ فرصتی که شایسته است مسئولان آن را بشناسند، معرفی کنند و برای گسترش آن همراهی داشته باشند.
من معتقدم آبادانی روستا فقط با ساخت جاده و اجرای طرحهای عمرانی محقق نمیشود؛ آبادانی واقعی زمانی شکل میگیرد که تولیدکننده روستایی بتواند محصول خود را با عزت، اطمینان و قیمت مناسب به فروش برساند و از حاصل دسترنج خود زندگی بهتری بسازد.
به امید روزی که هیچ محصول ارزشمند روستایی به دلیل نداشتن بازار، ناشناخته و بیمشتری نماند.
با آرزوی موفقیت و سربلندی برای همه تلاشگران عرصه تولید روستایی و مدیران مجموعه بازارده.
برچسب ها :
اقتصاد روستایی ، اکبری ، بازارده
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.



ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0