سیاستمداران ؛ متخصصان نشستن و بلدکاران حرف زدن!

سیاستمداران بی‌سیاست؛ متخصصان نشستن و بلدکاران حرف زدن!
یاداشت : حمیدرضا اکبری
ظاهراً در دنیای سیاست ما، برای سیاستمدار شدن دیگر نیازی به سیاست‌دان بودن نیست؛ کافی است بلد باشی پشت میکروفن بایستی، ابروهایت را هنگام سخنرانی درهم بکشی، چند بار از واژه‌های «مردم»، «منافع ملی»، «تدبیر» و «مصلحت» استفاده کنی و در پایان هم با قیافه‌ای کاملاً جدی، هیچ حرف مشخصی نزنی!
عجیب است؛ بعضی‌ها سال‌هاست در سیاست حضور دارند، اما هنوز نفهمیده‌اند سیاست با صندلی فرق دارد. صندلی را می‌توان اشغال کرد، اما جایگاه را باید به دست آورد. البته این تفاوت برای کسانی که تمام هنرشان چسبیدن به میز و صندلی است، احتمالاً یک بحث فلسفی پیچیده محسوب می‌شود!
این جماعت را می‌توان از روی چند نشانه شناخت: وقتی مشکلی پیش می‌آید، غیبشان می‌زند؛ وقتی دوربین روشن می‌شود، حاضر می‌شوند. وقتی باید تصمیم بگیرند، اهل مشورت‌اند؛ وقتی باید پاسخ بدهند، اهل سکوت. وقتی موفقیتی به دست می‌آید، همه‌کاره‌اند و وقتی شکستی اتفاق می‌افتد، حتی مسئول آبدارخانه هم از نظرشان مقصر است، جز خودشان!
برخی از این سیاست‌پیشگان چنان در هنر توجیه مهارت پیدا کرده‌اند که اگر روزی خورشید هم طلوع نکند، احتمالاً پشت تریبون خواهند رفت و اعلام می‌کنند: این طلوع نکردن، بخشی از برنامه راهبردی ما برای مدیریت روشنایی در شرایط خاص است!
از همه جالب‌تر، حافظه سیاسی بعضی‌هاست؛ حافظه‌ای کاملاً انتخاباتی! حرف‌های دیروز خودشان را به یاد نمی‌آورند، اما اشتباهات بیست سال پیش دیگران را با ذکر تاریخ، ساعت و شماره جلسه از حفظ‌اند. اگر وعده‌ای عملی نشد، سوءتفاهم بوده؛ اگر موضعی عوض شد، اقتضای زمان بوده؛ و اگر تناقضی آشکار شد، لابد مردم باید سطح درک سیاسی خود را بالا ببرند!
در این میان، مردم هم به یک دانشگاه تخصصی برای فهم زبان سیاستمداران نیاز پیدا کرده‌اند؛ دانشگاهی که در آن واحد درسی «چگونه هیچ نگوییم، اما دو ساعت سخنرانی کنیم» و درس تخصصی «چگونه مسئول باشیم، اما مسئولیت نپذیریم» ارائه شود.
بعضی‌ها چنان به قدرت علاقه دارند که گویی قدرت نه امانت مردم، بلکه ارث پدری آنهاست. صندلی را که می‌گیرند، دیگر بلند شدن از آن را نوعی خیانت به آرمان‌های ملی تلقی می‌کنند! حتی اگر چهار پایه صندلی هم بشکند، حاضرند روی سه پایه ادامه دهند، اما از جای خود تکان نخورند.
البته نباید منکر استعدادهای درخشان این گروه شد. در تغییر موضع، رکورددارند؛ در فرار از پاسخگویی، استادند؛ در وعده دادن، نابغه‌اند و در پیدا کردن مقصر، چنان خلاقیتی دارند که اگر روزی مسابقات جهانی بهانه‌تراشی برگزار شود، احتمالاً سکوی اول تا سوم را هم‌زمان تصاحب خواهند کرد!
اما یک سؤال ساده وجود دارد: اگر قرار است مشکلات همیشه تقصیر دیگران باشد، اگر تصمیم‌ها همیشه اشتباه از آب دربیاید و اگر وعده‌ها همیشه به فردایی نامعلوم موکول شود، پس این همه اصرار برای ماندن در قدرت برای چیست؟ مگر قرار است مردم هزینه تمرین و کارآموزی سیاسی شما را بپردازند؟
سیاستمداری که از نقد می‌ترسد، از مردم فاصله می‌گیرد و از پذیرش اشتباه فرار می‌کند، بیشتر از آنکه سیاستمدار باشد، مدیر روابط عمومیِ ناکامی‌های خودش است!
بیایید یک‌بار برای همیشه قبول کنیم که سیاست با تعداد عکس‌های یادگاری، تعداد جلسات، طول سخنرانی‌ها و ضخامت پرونده‌های اداری اندازه‌گیری نمی‌شود. سیاست یعنی فهم زمان، شناخت جامعه، قدرت تصمیم‌گیری و مهم‌تر از همه، شهامت پاسخگویی.
و حرف آخر اینکه: سیاستمدار بی‌سیاست، مثل پزشک بی‌دانش است؛ با این تفاوت که پزشک نابلد شاید یک بیمار را گرفتار کند، اما سیاستمدار نابلد می‌تواند یک جامعه را به اتاق انتظار بفرستد و خودش سال‌ها پشت میز مدیریت بنشیند!
مردم دیگر به سیاستمدارانی که فقط بلدند حرف بزنند احتیاج ندارند؛ آنها کسی را می‌خواهند که بلد باشد کاری انجام دهد. چون از بس وعده شنیده‌اند، اگر روزی یکی از این آقایان و خانم‌ها حقیقتی بگوید، احتمالاً مردم ابتدا به دنبال دوربین مخفی خواهند گشت!